Xem video tóm tắt:
Câu lạc bộ doanh nghiệp Việt lãi tỷ USD năm 2025 mở rộng lên 11 thành viên
https://youtu.be/P4nMibiuN8I
Báo cáo phân tích toàn diện: Cấu trúc tài chính, động lực tăng trưởng và rủi ro vĩ mô của nhóm doanh nghiệp lợi nhuận tỷ USD tại Việt Nam năm 2025
1. Bối cảnh kinh tế vĩ mô Việt Nam năm 2025: Nền tảng kiến tạo kỷ lục lợi nhuận doanh nghiệp
Năm 2025 khép lại với những dấu ấn đậm nét trong lịch sử phát triển kinh tế của Việt Nam. Vượt qua những cơn gió ngược từ sự bất định của địa chính trị toàn cầu, chính sách bảo hộ thương mại và sự khó lường của các ngân hàng trung ương lớn, nền kinh tế Việt Nam đã thiết lập một nền tảng vĩ mô đặc biệt vững chắc, tạo tiền đề trực tiếp cho sự bùng nổ lợi nhuận của các tập đoàn đầu ngành. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm 2025 ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 8,02%, hoàn thành xuất sắc các mục tiêu chiến lược do Quốc hội và Chính phủ đề ra. Sự bứt phá này không mang tính hiện tượng cục bộ mà là kết quả của một quá trình gia tốc bền bỉ, được thể hiện rõ qua đồ thị tăng trưởng tuyến tính theo từng quý: khởi đầu với mức tăng 7,05% trong quý 1, nhích lên 8,16% trong quý 2, đạt 8,25% trong quý 3 và thực hiện một cú "nước rút" ngoạn mục đạt 8,46% trong quý 4.
Để giải mã được sự bùng nổ lợi nhuận của các tập đoàn tỷ USD, bước đầu tiên là phải phân tích sâu vào cấu trúc của mức tăng trưởng 8,02% này. Dưới góc độ nguồn cung, sự phục hồi mang tính đồng pha của cả ba khu vực kinh tế đã tạo ra một bệ phóng hoàn hảo. Khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục đóng vai trò là động cơ chính của nền kinh tế với mức tăng trưởng 8,95%. Trong đó, điểm sáng rực rỡ nhất thuộc về ngành công nghiệp chế biến, chế tạo với mức tăng 9,97%, khẳng định vị thế là "trái tim" bơm máu cho toàn bộ nền kinh tế thực. Ngành xây dựng cũng ghi nhận mức tăng trưởng 9,62%, con số cao nhất kể từ năm 2017, phản ánh sức hấp thụ dòng vốn đầu tư công khổng lồ được giải ngân quyết liệt vào các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia.
Song song đó, khu vực dịch vụ chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ với mức tăng 8,62%, được cộng hưởng từ sự bùng nổ của các chuỗi sự kiện lớn mang tầm quốc gia và sự thay đổi cấu trúc tiêu dùng. Thương mại điện tử bùng nổ với mức tăng trưởng trên 20%, đưa Việt Nam vươn lên vị trí top 2 trong khu vực Đông Nam Á về quy mô thị trường số. Các ngành dịch vụ cốt lõi như lưu trú và ăn uống tăng 10,02%, vận tải kho bãi tăng 10,99%, tạo ra một hệ sinh thái thương mại nội địa sôi động, bù đắp cho những mảng khuyết của thị trường quốc tế. Mặc dù đối mặt với hàng loạt thách thức từ biến đổi khí hậu, thiên tai và dịch bệnh, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản vẫn duy trì được vai trò "bệ đỡ" an sinh với mức tăng trưởng 3,78%, đóng góp không nhỏ vào việc ổn định lạm phát.
Dưới góc độ tổng cầu, năm 2025 chứng kiến sự thăng hoa của hoạt động thương mại quốc tế, một biến số mang tính sống còn đối với nền kinh tế có độ mở cực lớn như Việt Nam. Quy mô thương mại quốc tế đã phá vỡ mọi kỷ lục trước đó, vượt mốc 930 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 20 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu. Xuất khẩu hàng hóa được giới phân tích ví như một kỳ tích "vượt gió ngược" khi đạt kim ngạch 475 tỷ USD, tăng 17% so với năm trước. Đáng chú ý, chất lượng tăng trưởng xuất khẩu đã có sự chuyển dịch rõ rệt khi hàng công nghiệp chế biến chiếm tới 88,7% tổng kim ngạch, và các nhóm hàng công nghệ cao duy trì đà tăng trưởng hai chữ số. Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất với kỷ lục 153,2 tỷ USD, tăng 28,2%. Cán cân thương mại thặng dư, ghi nhận xuất siêu năm thứ 10 liên tiếp ở mức trên 20 tỷ USD, tạo ra nguồn cung ngoại tệ dồi dào, hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước trong việc điều hành tỷ giá.
Sức hấp dẫn của nền kinh tế vĩ mô ổn định còn được minh chứng qua dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam năm 2025 đạt 38,4 tỷ USD, trong khi vốn thực hiện đạt 27,62 tỷ USD, mức cao nhất trong lịch sử thu hút đầu tư nước ngoài của quốc gia. Đây là nguồn lực tư bản cực kỳ quan trọng, không chỉ bổ sung vốn cho nền kinh tế mà còn mang theo công nghệ, kỹ năng quản trị và khả năng kết nối vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tuy nhiên, yếu tố mang tính quyết định, tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất đến cấu trúc lợi nhuận của các tập đoàn lớn – đặc biệt là khối ngân hàng và bất động sản – chính là chính sách tiền tệ nới lỏng và kỷ lục tăng trưởng tín dụng. Tính đến ngày 24/12/2025, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 18,4 triệu tỷ đồng, và khép lại năm 2025 với tổng quy mô 18,58 triệu tỷ đồng, tương đương mức tăng trưởng 19,01% (có thời điểm ghi nhận mức tăng trên 19,41% so với cùng kỳ). Đây là mức tăng trưởng tín dụng cao nhất trong vòng một thập kỷ qua [User Query]. Việc hệ thống ngân hàng "bơm" ròng gần 2,97 triệu tỷ đồng vào nền kinh tế đã cung cấp nguồn năng lượng khổng lồ cho các hoạt động đầu tư, sản xuất, tiêu dùng và đặc biệt là thị trường tài sản.
Chính sách bơm tiền mạnh mẽ này được thực hiện thành công nhờ vào khả năng kiểm soát lạm phát xuất sắc của cơ quan điều hành. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2025 chỉ tăng 3,31%, thấp hơn đáng kể so với mục tiêu đề ra. Môi trường "tín dụng dồi dào – lạm phát thấp – tỷ giá linh hoạt" đã tạo ra một vùng đệm hoàn hảo để các doanh nghiệp lớn tối ưu hóa chi phí vốn, mở rộng biên lợi nhuận và thiết lập những cột mốc tài chính vô tiền khoáng hậu.
|
Chỉ số kinh tế vĩ mô trọng yếu |
Kết quả thực hiện năm 2025 |
Ghi chú / Ý nghĩa |
|
Tăng trưởng GDP |
8,02% |
Cao nhất châu Á, vượt mục tiêu đề ra |
|
Quy mô GDP |
Hơn 514 tỷ USD |
Phản ánh quy mô nền kinh tế ngày càng lớn mạnh |
|
Tăng trưởng tín dụng |
19,01% (đạt 18,58 triệu tỷ VNĐ) |
Mức cao nhất trong 10 năm, động lực chính cho khối ngân hàng |
|
Hệ số Tín dụng / GDP |
Khoảng 146% |
Mức cao nhất trong nhóm nước thu nhập trung bình thấp |
|
Tỷ lệ lạm phát (CPI bình quân) |
3,31% |
Kiểm soát tốt, tạo dư địa cho chính sách tiền tệ nới lỏng |
|
Tổng kim ngạch Xuất nhập khẩu |
Hơn 930 tỷ USD |
Đưa Việt Nam vào Top 20 quốc gia thương mại lớn nhất |
|
Xuất siêu |
> 20 tỷ USD |
Ghi nhận 10 năm xuất siêu liên tiếp, hỗ trợ dự trữ ngoại hối |
|
Giải ngân vốn FDI |
27,62 tỷ USD |
Mức cao nhất trong lịch sử thu hút FDI |
|
Đóng góp của kinh tế số |
14,02% GDP |
Phản ánh xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ của nền kinh tế |
(Nguồn: Tổng hợp số liệu kinh tế vĩ mô năm 2025 )
2. Diện mạo và sự phân hóa sâu sắc của "Câu lạc bộ" doanh nghiệp lãi tỷ USD
Trong bối cảnh nền kinh tế vĩ mô vận hành với công suất tối đa, bức tranh tài chính của các tập đoàn lớn tại Việt Nam đã có sự định hình lại một cách ngoạn mục. Theo các báo cáo tài chính năm 2025 được công bố rộng rãi vào đầu năm 2026, "câu lạc bộ" các doanh nghiệp nội địa đạt mức lợi nhuận hợp nhất trước thuế trên 1 tỷ USD đã chính thức kết nạp thêm thành viên, nâng tổng số từ 9 lên 11 doanh nghiệp. Sự mở rộng của nhóm tinh hoa này không chỉ là minh chứng cho sự lớn mạnh về quy mô của khu vực kinh tế trong nước mà còn phản ánh rõ nét sự phân bổ nguồn lực và cấu trúc của nền kinh tế Việt Nam hiện đại.
Hai thành viên mới chính thức gia nhập câu lạc bộ trong năm 2025 là Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) và Tập đoàn Vingroup, đánh dấu những bước ngoặt quan trọng trong chiến lược kinh doanh của cả hai đơn vị này. Mặc dù quy mô của câu lạc bộ đã mở rộng, nhưng cấu trúc ngành nghề bên trong lại thể hiện một sự mất cân đối đặc trưng của các nền kinh tế đang phát triển: sự áp đảo tuyệt đối của khu vực trung gian tài chính so với khu vực sản xuất thực.
Cụ thể, trong số 11 doanh nghiệp đạt lợi nhuận tỷ USD, có tới 7 cái tên thuộc về lĩnh vực tài chính – ngân hàng, chiếm tỷ trọng gần 64%. Khối ngân hàng này bao gồm sự kết hợp giữa bộ ba ngân hàng thương mại cổ phần gốc nhà nước (Vietcombank, VietinBank, BIDV), ngân hàng 100% vốn nhà nước (Agribank), cùng với ba đại diện xuất sắc nhất của khối ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân (MB, Techcombank, VPBank). Sự thống trị của nhóm ngân hàng là hệ quả tất yếu của một nền kinh tế mà hệ thống các tổ chức tín dụng vẫn đóng vai trò là huyết mạch cung ứng vốn chủ đạo, trong khi thị trường vốn (thị trường trái phiếu và cổ phiếu) chưa đủ chiều sâu để chia sẻ gánh nặng dài hạn. Hệ số tín dụng trên GDP xấp xỉ 146% chính là mảnh đất màu mỡ nhất nuôi dưỡng lợi nhuận khổng lồ của khối ngân hàng.
Tuy nhiên, sự thống trị về số lượng của khối ngân hàng không đồng nghĩa với sự áp đảo về vị trí dẫn đầu. Ba vị trí quán quân, á quân và quý quân trên bảng xếp hạng lợi nhuận tuyệt đối lại thuộc về các tập đoàn công nghiệp, công nghệ và bất động sản. Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN), Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội (Viettel) và Công ty Cổ phần Vinhomes (VHM) là ba trụ cột vững chắc nhất, đại diện cho những ngành kinh tế thực cốt lõi mang tính nền tảng của quốc gia. Sự hiện diện của Vingroup ở vị trí thứ 10 [User Query] càng làm nổi bật tầm quan trọng của hệ sinh thái đa ngành trong việc tạo ra chuỗi giá trị và lợi nhuận quy mô lớn.
|
Thứ hạng (Ước tính) |
Tên Doanh nghiệp |
Lĩnh vực trọng tâm |
Lợi nhuận trước thuế 2025 (Tỷ VNĐ) |
Lợi nhuận trước thuế quy đổi (Tỷ USD) |
Tăng trưởng lợi nhuận (So với 2024) |
|
1 |
Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) |
Năng lượng / Công nghiệp |
~ 62.700 |
2,38 |
Tăng 13% |
|
2 |
Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) |
Công nghệ / Viễn thông / Quốc phòng |
56.800 |
2,15 |
Tăng 11% |
|
3 |
Công ty Cổ phần Vinhomes (VHM) |
Bất động sản |
51.279 |
1,95 |
– |
|
4 |
Ngân hàng TMCP Ngoại thương VN (Vietcombank) |
Tài chính – Ngân hàng |
> 44.000 |
1,70 |
Tăng 4% |
|
5 |
Ngân hàng TMCP Công Thương VN (VietinBank) |
Tài chính – Ngân hàng |
43.500 |
1,50 |
Tăng 37% |
|
6 |
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển VN (BIDV) |
Tài chính – Ngân hàng |
37.900 |
1,40 |
– |
|
7 |
Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) |
Tài chính – Ngân hàng |
– |
1,30 |
Tăng trưởng TOI >22% |
|
8 |
Ngân hàng TMCP Kỹ thương VN (Techcombank) |
Tài chính – Ngân hàng |
– |
1,20 |
Tăng trưởng TOI >14% |
|
9 |
Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) |
Tài chính – Ngân hàng |
> 30.000 |
1,20 |
Tăng > 50% |
|
10 |
Tập đoàn Vingroup (VIC) |
Công nghiệp / Dịch vụ / Đa ngành |
26.300 |
1,00 |
Tăng 57% |
|
11 |
Ngân hàng NN&PTNT Việt Nam (Agribank) |
Tài chính – Ngân hàng |
> 28.700* |
~ 1,10 |
– |
(Ghi chú: Số liệu lợi nhuận quy đổi dựa trên các báo cáo tài chính công bố đầu năm 2026. Số liệu của Agribank dựa trên mức hoàn thành kế hoạch kinh doanh nội bộ năm 2025 )
Bức tranh phân hóa này cung cấp những chỉ dấu vĩ mô sâu sắc. Sự thịnh vượng của PVN và Viettel cho thấy chiến lược đầu tư vào năng lực sản xuất lõi, tự chủ công nghệ và vươn ra toàn cầu đang mang lại những thành quả bền vững. Trong khi đó, lợi nhuận của khối ngân hàng và bất động sản lại mang tính chu kỳ cao hơn, phụ thuộc chặt chẽ vào các quyết định điều hành chính sách tiền tệ và khả năng hấp thụ đòn bẩy tài chính của người dân và doanh nghiệp. Phân tích chi tiết động lực tăng trưởng của từng khối ngành sẽ bóc tách được các cơ chế truyền dẫn kinh tế vi mô và vĩ mô đằng sau những con số tỷ USD này.
3. Khối Năng lượng và Công nghiệp Quốc phòng: Sự thống trị tuyệt đối nhờ làm chủ thượng nguồn và tự chủ công nghệ
3.1. Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN): Động cơ năng lượng vĩ đại của nền kinh tế
Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) tiếp tục khẳng định vị thế "anh cả" vô song của nền kinh tế khi không chỉ dẫn đầu về lợi nhuận tuyệt đối mà còn phá vỡ mọi kỷ lục về quy mô doanh thu. Theo báo cáo tài chính hợp nhất, PVN ghi nhận mức lợi nhuận trước thuế năm 2025 khoảng 62.700 tỷ đồng, tương đương 2,38 tỷ USD. Con số này thể hiện mức tăng trưởng 13% so với năm 2024 và vượt xa 44% so với kế hoạch quản trị nội bộ mà tập đoàn đã đề ra. Ở góc độ quy mô, năm 2025 đánh dấu năm thứ tư liên tiếp PVN thiết lập kỷ lục doanh thu toàn tập đoàn, ước đạt 1,105 triệu tỷ đồng. Một con số khổng lồ tương đương từ 9% đến 10% quy mô GDP quốc gia, tạo ra một mặt bằng doanh thu mới chưa từng có tiền lệ đối với một doanh nghiệp Việt Nam.
Sự vĩ đại trong cấu trúc lợi nhuận của PVN đến từ việc tập đoàn đã tối ưu hóa thành công chuỗi giá trị tuần hoàn khép kín, từ khâu tìm kiếm thăm dò, khai thác (thượng nguồn) cho đến chế biến, phân phối (hạ nguồn) và năng lượng mới.
Tại khâu thượng nguồn, thách thức lớn nhất của ngành dầu khí trong thập kỷ qua là đà suy giảm sản lượng tự nhiên của các mỏ dầu lâu năm. Tuy nhiên, năm 2025, PVN đã đảo ngược được xu thế này. Sản lượng khai thác dầu thô đạt xấp xỉ 10 triệu tấn, không chỉ vượt kế hoạch trên 20% mà còn xác lập mức tăng trưởng dương 0,8% sau 11 năm liên tục suy giảm. Đồng thời, công tác tìm kiếm thăm dò đã mang lại kết quả tích cực với việc gia tăng trữ lượng dầu khí đạt 14,5 triệu tấn quy dầu, tăng 11,5% so với kế hoạch. Đây là yếu tố cốt lõi giúp PVN kiểm soát chặt chẽ giá thành sản xuất cơ sở và bảo vệ biên lợi nhuận trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu.
Sự bứt phá mạnh mẽ nhất lại nằm ở khâu hạ nguồn, nơi PVN thể hiện vai trò đảm bảo an ninh năng lượng và cung ứng vật tư chiến lược cho nền kinh tế. Sản lượng điện đạt 31,37 tỷ kWh (tăng 7,3% so với 2024), sản xuất xăng dầu đạt gần 7,9 triệu tấn (tăng 17,6%), và sản xuất phân bón tăng trưởng đột biến 32,4%. Minh chứng tiêu biểu nhất cho hiệu quả hạ nguồn là hoạt động của Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) – đơn vị quản lý Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Trong năm 2025, BSR đã hoạt động với công suất trung bình 114-116%, sản xuất hơn 7,9 triệu tấn sản phẩm, mang về doanh thu trên 142.000 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế hơn 5.400 tỷ đồng. Hoạt động của BSR không chỉ đóng góp trực tiếp vào lợi nhuận hợp nhất của PVN mà còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa kinh tế vĩ mô cực kỳ mạnh mẽ. Nhờ động lực từ công nghiệp lọc hóa dầu, GRDP của tỉnh Quảng Ngãi trong 6 tháng đầu năm 2025 đã tăng tới 11,51%, mức cao nhất cả nước, đưa Quảng Ngãi trở thành cực tăng trưởng công nghiệp then chốt của vùng duyên hải miền Trung.
Tuy nhiên, bức tranh phát triển của PVN cũng đối mặt với những thách thức chiến lược dài hạn, tiêu biểu là sự chậm trễ của Chuỗi dự án khí – điện mỏ Cá Voi Xanh (Blue Whale) tại miền Trung. Đây là dự án có tổng trữ lượng thu hồi dự kiến khoảng 248 tỷ m3 khí thô, với tiềm năng đóng góp trên 20 tỷ USD vào ngân sách nhà nước và 7 tỷ USD nguồn thu cho PVN/PVEP. Ban đầu dự kiến đón dòng khí đầu tiên vào năm 2023 , nhưng do nhiều yếu tố khách quan, bao gồm các vấn đề liên quan đến đối tác ExxonMobil, tiến độ dự án đã bị lùi lại khoảng 5 năm, với mục tiêu mới là năm 2028. Việc trì hoãn siêu dự án này đòi hỏi PVN phải liên tục tìm kiếm các mỏ mới và tối ưu hóa các mỏ hiện hữu để bù đắp khoảng trống doanh thu trong ngắn hạn. Bất chấp khó khăn đó, tổng nộp ngân sách của PVN năm 2025 vẫn đạt mức kỷ lục 159.600 tỷ đồng, vượt 80% kế hoạch, chiếm tỷ trọng 7-8% tổng thu ngân sách quốc gia , khẳng định vững chắc vai trò trụ cột kinh tế nhà nước.
3.2. Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel): Chuyển đổi số toàn cầu và làm chủ công nghệ lõi
Nắm giữ vị trí á quân trong câu lạc bộ lợi nhuận tỷ USD là Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel). Báo cáo tài chính năm 2025 ghi nhận Viettel đạt khoản lãi trước thuế 56.800 tỷ đồng, tương đương 2,15 tỷ USD, tăng trưởng trên 11% so với năm 2024. Đồng thời, tập đoàn cũng xuất sắc duy trì mức tăng trưởng doanh thu hai con số trong năm thứ hai liên tiếp (gần 14%), nâng tổng doanh thu hợp nhất lên mức 220.400 tỷ đồng. Số nộp ngân sách nhà nước của Viettel đạt 40.900 tỷ đồng.
Theo phân tích của Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn, sự bứt phá của Viettel không đến từ một yếu tố đơn lẻ mà là kết quả của sự tăng trưởng đồng đều ở cả ba trụ cột: kinh doanh quốc tế, nghiên cứu sản xuất, và phát triển hạ tầng số.
Động cơ đẩy mạnh mẽ nhất của Viettel trong năm 2025 chính là mảng kinh doanh tại các thị trường quốc tế. Mảng này ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu lên tới 23,9% (hoặc 24%), đánh dấu mức tăng trưởng cao nhất trong vòng 9 năm qua. Hiện tại, Viettel đang trực tiếp đầu tư và vận hành mạng viễn thông tại 10 quốc gia, và điều đáng kinh ngạc là tập đoàn đã vươn lên giữ vị trí nhà mạng lớn nhất tại 7 trong số 10 thị trường này (bao gồm Lào, Campuchia, Myanmar, Đông Timor, Burundi, Haiti và Mozambique). Việc thống lĩnh các thị trường quốc tế không chỉ mang lại dòng tiền ngoại tệ dồi dào, giúp Viettel phân tán rủi ro khi thị trường viễn thông nội địa có dấu hiệu bão hòa, mà còn củng cố vị thế của một tập đoàn công nghệ đa quốc gia thực thụ.
Động lực cốt lõi thứ hai, và cũng là thành tựu mang tính bước ngoặt chiến lược, là sự chín muồi của khối nghiên cứu, phát triển và sản xuất công nghiệp lưỡng dụng. Sau hơn 10 năm miệt mài đầu tư chất xám và nguồn lực tài chính khổng lồ, khối sản xuất của Viettel đã bước vào giai đoạn gặt hái thành quả thương mại. Trong lĩnh vực quân sự, Viettel đã sản xuất hàng loạt và đưa vào trang bị thực tế cho Bộ Quốc phòng nhiều loại vũ khí trọng điểm, đồng thời lần đầu tiên thử nghiệm thành công vũ khí chiến lược công nghệ cao tầm xa mới. Năng lực làm chủ công nghệ lõi được minh chứng qua 406 bài báo khoa học quốc tế, 175 bằng sáng chế trong nước và 41 bằng sáng chế quốc tế được cấp trong năm.
Đặc biệt, trong lĩnh vực công nghệ dân dụng, Viettel đã tạo ra một tiếng vang lớn trên trường quốc tế khi hợp tác với Qualcomm phát triển và sản xuất trạm phát sóng 5G Open RAN. Chỉ sau 2 năm nghiên cứu, Viettel đã triển khai diện rộng hơn 2.000 trạm 5G Open RAN tại Việt Nam trong năm 2025, biến Việt Nam trở thành một trong 6 quốc gia hiếm hoi trên thế giới có năng lực tự chủ sản xuất thiết bị mạng 5G. Đáng tự hào hơn, các thiết bị 5G Make-in-Vietnam này đã chính thức được Viettel xuất khẩu sang thị trường Trung Đông , mở ra một kỷ nguyên mới nơi doanh nghiệp Việt Nam không chỉ nhập khẩu công nghệ mà đã trở thành nhà xuất khẩu công nghệ viễn thông tiên tiến.
Song song với đó, Viettel tiếp tục đẩy mạnh vai trò hạt nhân trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia. Tại thị trường nội địa, Tổng Công ty Cổ phần Công trình Viettel (Viettel Construction – CTR), một mảnh ghép quan trọng trong hệ sinh thái hạ tầng của tập đoàn, đã hoàn thành toàn diện các chỉ tiêu với doanh thu 14.050 tỷ đồng (tăng 11%) và lợi nhuận trước thuế 745,1 tỷ đồng (tăng 103% kế hoạch). Viettel Construction đang từng bước định vị trở thành "nhà thầu tích hợp" hàng đầu, làm chủ hạ tầng viễn thông (sở hữu 12.000 trạm BTS), năng lượng tái tạo và xây dựng dân dụng quy mô lớn. Thêm vào đó, tập đoàn đã ký kết hàng loạt thỏa thuận chiến lược sâu rộng, đơn cử như thỏa thuận hợp tác chuyển đổi số giai đoạn 2025-2030 với tỉnh Quảng Nam, hướng tới xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và đô thị thông minh.
Triết lý quản trị của Viettel được Chủ tịch Tào Đức Thắng đúc kết: "Sự tăng trưởng đóng vai trò là động lực và sức sống cốt lõi với mọi doanh nghiệp. Nếu không tăng trưởng hoặc tăng trưởng âm, cán bộ công nhân viên sẽ nản chí. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để bộ máy tập trung cao độ vào làm việc, nghiên cứu, sáng tạo". Chính khát vọng tăng trưởng không ngừng nghỉ này đã định hình chiến lược dài hạn, đưa Viettel hướng tới mục tiêu trở thành tập đoàn công nghệ toàn cầu vào năm 2030.
4. Khối Bất động sản và Đa ngành: Cộng hưởng hệ sinh thái và chiến lược khai thác đại đô thị
Mặc dù nền kinh tế vĩ mô có nhiều điểm sáng, thị trường bất động sản nói chung vẫn đang trong giai đoạn phục hồi có tính phân hóa cao. Trong bối cảnh đó, Công ty Cổ phần Vinhomes (VHM) nổi lên như một hiện tượng hiếm hoi, đứng vững vàng ở vị trí thứ ba trong danh sách doanh nghiệp lãi tỷ USD và là đại diện duy nhất của ngành bất động sản liên tục góp mặt trong nhóm này từ năm 2019 đến nay [User Query]. Với lợi nhuận hợp nhất trước thuế đạt hơn 51.279 tỷ đồng (tương đương gần 1,95 tỷ USD), công ty của tỷ phú Phạm Nhật Vượng không chỉ bảo vệ thành công vị thế doanh nghiệp bất động sản lớn nhất mà còn là doanh nghiệp niêm yết có lợi nhuận tuyệt đối lớn nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2025.
Biên lợi nhuận ròng của Vinhomes trong năm 2025 được giới phân tích ước tính duy trì ở mức xuất sắc, đạt khoảng 26,6%. Đạt được mức biên lợi nhuận này trong bối cảnh chi phí xây dựng, chi phí tài chính và pháp lý gia tăng là minh chứng cho năng lực quản trị chi phí, hiệu quả quy mô (economies of scale) và khả năng định giá vượt trội của thương hiệu Vinhomes.
Chìa khóa dẫn đến kết quả kỷ lục của Vinhomes nằm ở chiến lược phát triển quỹ đất và năng lực thực thi bàn giao dự án ở quy mô chưa từng có. Nguyên nhân trực tiếp tạo ra dòng lợi nhuận khổng lồ là việc bàn giao đúng tiến độ, thậm chí vượt kế hoạch tại các đại dự án đã mở bán trước đó. Việc ghi nhận doanh thu trong ngành bất động sản phụ thuộc vào tiến độ bàn giao nhà cho khách hàng; do đó, nguồn lợi nhuận năm 2025 phần lớn được kích hoạt từ khoản doanh số chưa ghi nhận (backlog) khổng lồ đã tích lũy từ các năm trước. Theo số liệu giữa năm 2025, doanh số chưa ghi nhận của Vinhomes đã lên tới 138.208 tỷ đồng, tạo ra một "núi tiền" bảo chứng vững chắc cho lợi nhuận hiện tại và tương lai.
Không dừng lại ở việc gặt hái thành quả cũ, năm 2025 Vinhomes đã thực hiện một cuộc tổng tiến công trên bản đồ bất động sản toàn quốc khi đồng loạt ra mắt 5 đại dự án mới, bao phủ cả ba miền Bắc – Trung – Nam. Danh mục các đại dự án này bao gồm: Vinhomes Wonder City (Đan Phượng, Hà Nội), Vinhomes Golden City (Dương Kinh, Hải Phòng), Happy Home Tràng Cát (Nam Tràng Cát, Hải Phòng), Vinhomes Green Paradise (Cần Giờ, TP HCM) và Vinhomes Green City (Hậu Nghĩa, Tây Ninh). Việc mở mới cùng lúc 5 khu đô thị quy mô lớn không chỉ tạo ra nguồn thu tiền mặt khổng lồ từ các đợt mở bán đầu tiên (presales) mà còn định hình lại không gian đô thị tại các tỉnh thành vệ tinh, đón đầu xu hướng dịch chuyển dân cư khỏi các vùng lõi chật chội.
Thành công rực rỡ của Vinhomes đóng vai trò như một lực kéo khổng lồ đối với toàn bộ hệ sinh thái của Tập đoàn mẹ. Nhờ hợp nhất kết quả kinh doanh vượt trội từ mảng bất động sản, Tập đoàn Vingroup (VIC) đã lần đầu tiên trong lịch sử chính thức chạm mốc lợi nhuận tỷ USD. Vingroup ghi nhận mức lợi nhuận trước thuế khoảng 26.300 tỷ đồng (xấp xỉ 1 tỷ USD), tăng vọt 57% so với năm 2024. Về mặt doanh thu, tập đoàn đã thiết lập kỷ lục mọi thời đại với gần 333.000 tỷ đồng.
Bên cạnh "động cơ chính" là bất động sản nhà ở, cấu trúc lợi nhuận của Vingroup còn được bồi đắp bởi sự phục hồi mạnh mẽ của mảng thương mại, dịch vụ và du lịch nghỉ dưỡng. Kết thúc năm 2025, thương hiệu Vinpearl ghi nhận gần 2,3 triệu đêm phòng bán ra, tăng trưởng 21% so với cùng kỳ, với tỷ lệ lấp đầy tại các cơ sở lưu trú duy trì mức 52%. Hệ thống công viên giải trí VinWonders cũng trở thành thỏi nam châm thu hút du lịch khi đón hơn 9 triệu lượt khách tham quan, tăng gần 17%. Sự hồi sinh của mảng du lịch bán lẻ mang lại dòng tiền mặt ổn định, hỗ trợ tài chính cho các hoạt động đầu tư công nghiệp dài hạn của tập đoàn.
Khát vọng mở rộng không ngừng của Vingroup còn được thể hiện qua việc khởi công siêu dự án Khu phức hợp Du lịch và Đô thị nghỉ dưỡng Làng Vân tại TP Đà Nẵng vào giữa năm 2025. Với quy mô 512ha và tổng mức đầu tư lên tới gần 44.000 tỷ đồng, dự án này không chỉ đơn thuần là một khu nghỉ dưỡng mà được định hướng trở thành một "thành phố thông minh", áp dụng các tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) tiên tiến nhất. Việc Vingroup sẵn sàng rót hàng chục nghìn tỷ đồng vào các dự án mang tính biểu tượng tại các vùng kinh tế trọng điểm miền Trung phản ánh niềm tin vào chu kỳ phục hồi kinh tế vĩ mô và năng lực hấp thụ của tầng lớp trung lưu đang gia tăng nhanh chóng tại Việt Nam.
5. Khối Ngân hàng: Kỷ nguyên bùng nổ lợi nhuận nhờ đòn bẩy tín dụng và tối ưu hóa vận hành
Như đã đề cập, sự kiện 7 trong số 11 doanh nghiệp lãi tỷ USD là các ngân hàng thương mại phản ánh một cách chân thực cấu trúc cung ứng vốn của nền kinh tế Việt Nam. Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt mức kỷ lục 19,01% (quy mô 18,58 triệu tỷ đồng) , các ngân hàng chính là những người gác cổng và hưởng lợi lớn nhất từ dòng chảy tiền tệ khổng lồ này. Việc giải ngân một lượng vốn lớn gấp nhiều lần so với các năm trước đã trực tiếp làm phình to quy mô tài sản sinh lãi, đẩy thu nhập lãi thuần (Net Interest Income – NII) tăng vọt, tạo ra nền tảng lợi nhuận vững chắc cho toàn ngành.
5.1. Nhóm Ngân hàng Quốc doanh: Vị thế dẫn dắt và thủ thuật giải phóng dự phòng
Trong nhóm các ngân hàng thương mại có vốn nhà nước (Big 4), cuộc đua lợi nhuận diễn ra hết sức quyết liệt. Dẫn đầu toàn hệ thống tài chính tiếp tục là Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), với lợi nhuận trước thuế đạt hơn 44.000 tỷ đồng (khoảng 1,7 tỷ USD), tăng 4% so với năm trước. Lợi thế cạnh tranh cốt lõi của Vietcombank luôn nằm ở chất lượng tệp khách hàng và tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) ở mức rất cao, giúp ngân hàng duy trì được chi phí vốn (Cost of Funds) rẻ nhất hệ thống. Nhờ đó, bất chấp những biến động của thị trường, thu nhập lãi thuần của Vietcombank vẫn đạt 58.406 tỷ đồng, tăng 6%. Việc gia tăng thu nhập cốt lõi, kết hợp với chi phí dự phòng rủi ro tín dụng được kiểm soát và giảm dần, đã giúp nhà băng này giữ vững ngôi vương.
Tuy nhiên, tâm điểm của nhóm quốc doanh năm 2025 lại thuộc về Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank). VietinBank là đơn vị có sự bứt phá mạnh mẽ nhất với mức tăng trưởng lợi nhuận lên tới 37%, đạt gần 43.500 tỷ đồng (khoảng 1,5 tỷ USD), thu hẹp đáng kể khoảng cách với Vietcombank. Phân tích cấu trúc báo cáo tài chính cho thấy, động lực chính cho mức tăng trưởng đột biến này không hoàn toàn xuất phát từ việc mở rộng hoạt động tín dụng, mà phần lớn đến từ yếu tố kỹ thuật: Chi phí dự phòng rủi ro giảm 37%. Điều này cho thấy trong các năm tài chính trước đó, VietinBank đã chủ động trích lập dự phòng rất mạnh tay để làm sạch bảng cân đối kế toán. Khi chất lượng nợ được cải thiện và các khoản nợ xấu được xử lý hoặc thu hồi, ngân hàng đã giải phóng được nguồn lực dự phòng khổng lồ này, chuyển hóa trực tiếp thành lợi nhuận trước thuế trong kỳ hiện tại.
Cùng nằm trong nhóm Big 4, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cũng duy trì kết quả kinh doanh xuất sắc với lợi nhuận trước thuế đạt gần 37.900 tỷ đồng, tương đương 1,4 tỷ USD. Dù không có tốc độ tăng trưởng đột biến như VietinBank, quy mô dư nợ tín dụng lớn nhất hệ thống của BIDV đảm bảo một dòng thu nhập lãi thuần ổn định và quy mô lớn. Đối với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) – ngân hàng 100% vốn nhà nước chưa niêm yết, mặc dù chưa công bố báo cáo kiểm toán chính thức, các thông tin từ hội nghị tổng kết đầu năm 2026 xác nhận ngân hàng đã hoàn thành và vượt các chỉ tiêu đề ra. Trước đó, Agribank đặt mục tiêu lợi nhuận năm 2025 ở mức 28.700 tỷ đồng [User Query]. Với giả định hoàn thành kế hoạch, lợi nhuận của Agribank quy đổi ước tính đạt khoảng 1,1 tỷ USD, củng cố thêm danh sách các "ông lớn" ngân hàng lãi tỷ USD.
5.2. Nhóm Ngân hàng Tư nhân: Số hóa và Chiến lược rủi ro cao – lợi nhuận lớn
Sức sống mạnh mẽ của khối ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân được minh chứng qua sự hiện diện của ba đại diện ưu tú: Techcombank, Ngân hàng Quân đội (MB) và thành viên mới VPBank. Đặc điểm chung của nhóm này là sự nhạy bén với thị trường, khả năng áp dụng công nghệ số một cách triệt để và khẩu vị rủi ro linh hoạt nhằm tối đa hóa tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE).
Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) tiếp tục củng cố vị trí dẫn đầu trong nhóm tư nhân với lợi nhuận trước thuế đạt 1,2 tỷ USD. Động lực tăng trưởng của Techcombank đến từ việc mở rộng Tổng thu nhập hoạt động (TOI) đi đôi với kỹ năng kiểm soát chi phí vận hành (OPEX) nghiêm ngặt. Lãnh đạo ngân hàng cho biết, TOI năm 2025 tăng cao hơn 14% so với năm trước, đạt gần 53.400 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhờ vào sự trưởng thành của nền tảng số hóa và tự động hóa quy trình, chi phí hoạt động của ngân hàng chỉ tăng với tốc độ bằng một nửa (tăng 7%). Hiệu ứng "kéo dãn" giữa doanh thu và chi phí này trực tiếp mở rộng biên lợi nhuận hoạt động của ngân hàng.
Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) ghi nhận câu chuyện tương tự với mức lợi nhuận ấn tượng 1,3 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng Tổng thu nhập hoạt động (TOI) của MB còn ấn tượng hơn, đạt mức trên 22%. Theo Phó Chủ tịch MB Vũ Thành Trung, chìa khóa giải quyết bài toán "mở rộng quy mô nhanh nhưng vẫn duy trì hiệu quả lợi nhuận" chính là nền tảng công nghệ. MB đã đầu tư rất mạnh vào hạ tầng dữ liệu và ứng dụng ngân hàng số, giúp thu hút hàng triệu khách hàng mới với chi phí tiếp cận biên (marginal cost) gần như bằng không, đồng thời tối ưu hóa nguồn vốn CASA từ tệp khách hàng cá nhân khổng lồ. Việc duy trì chỉ số chi phí trên thu nhập (CIR) ở mức thấp là vũ khí bí mật giúp MB gia tăng lợi nhuận trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt.
Nổi bật nhất trong bức tranh ngân hàng tư nhân năm 2025 là hiện tượng VPBank. Lần đầu tiên trong lịch sử, nhà băng này bứt phá gia nhập câu lạc bộ tỷ USD với mức lợi nhuận vượt 30.000 tỷ đồng (khoảng 1,2 tỷ USD). Mức tăng trưởng lợi nhuận hơn 50% so với năm 2024 không chỉ là mức cao nhất từ trước đến nay của VPBank mà còn là tốc độ tăng trưởng đáng kinh ngạc nhất trong toàn bộ nhóm doanh nghiệp tỷ USD. Sự trỗi dậy của VPBank là kết quả của một mô hình kinh doanh chấp nhận rủi ro cao để đổi lấy biên lợi nhuận lớn (High Risk, High Return). Ngân hàng này tập trung mạnh mẽ vào phân khúc tài chính tiêu dùng (thông qua FE Credit), cho vay khách hàng cá nhân và đặc biệt là tín dụng bất động sản. Sự phục hồi của nền kinh tế đã giúp cải thiện chất lượng tín dụng ở phân khúc tiêu dùng, giải phóng bớt áp lực nợ xấu, qua đó tạo đòn bẩy cho lợi nhuận ròng tăng vọt.
Lý giải chung về hiện tượng "bội thu" của toàn ngành ngân hàng, các chuyên gia phân tích tài chính đều đồng thuận về vai trò cốt lõi của yếu tố vĩ mô. Ông Bùi Duy Khoa, Phó phòng Phân tích Nghiên cứu Chứng khoán BIDV, khẳng định việc tăng trưởng tín dụng trên toàn hệ thống đạt mức cao nhất nhiều năm (19%) chính là động cơ chính. Một nền kinh tế dựa vào tín dụng ngân hàng khi cần phục hồi sẽ tạo ra nhu cầu vốn khổng lồ. Đồng quan điểm, ông Nguyễn Trọng Đình Tâm từ Chứng khoán Thiên Việt (TVS) nhấn mạnh rằng sự phình to của dư nợ cho vay toàn hệ thống đã trực tiếp làm tăng thu nhập lãi thuần, bất chấp những thách thức về chi phí vốn và áp lực giảm lãi suất hỗ trợ doanh nghiệp. Tóm lại, lợi nhuận tỷ USD của các nhà băng trong năm 2025 là hệ quả trực tiếp của một vòng quay tín dụng mở rộng hết tốc lực.
6. Phân tích rủi ro hệ thống: Điểm nghẽn thanh khoản, nợ xấu và sự phụ thuộc vào bất động sản
Bức tranh tài chính rực rỡ với 11 doanh nghiệp lãi tỷ USD, đặc biệt là sự áp đảo của khối ngân hàng và bất động sản, không thể che giấu những rủi ro vĩ mô đang tích tụ sâu bên trong nền kinh tế. Sự tăng trưởng dựa quá nhiều vào đòn bẩy tín dụng tạo ra những vết nứt cấu trúc mà nếu không được nhận diện và xử lý, có thể đe dọa đến tính bền vững của chính các tập đoàn này trong những năm tiếp theo.
6.1. Rủi ro tập trung dòng vốn: Tín dụng bất động sản tăng nóng
Mặc dù chính phủ và Ngân hàng Nhà nước liên tục phát đi các chỉ đạo nhằm hướng dòng vốn tín dụng vào khu vực sản xuất kinh doanh, thương mại và các động lực tăng trưởng cốt lõi, diễn biến thực tế của dòng tiền lại phản ánh một sự mất cân đối đáng lo ngại. Theo số liệu thống kê đến cuối năm 2025, bên cạnh các ngành có quy mô dư nợ lớn như bán buôn, bán lẻ (chiếm 22,24%) và công nghiệp chế biến, chế tạo (chiếm 12,39%), lĩnh vực bất động sản lại ghi nhận tốc độ tăng trưởng dư nợ nhanh bất thường.
Cụ thể, theo báo cáo của Bộ Xây dựng, tín dụng đổ vào bất động sản đã tăng vọt từ mức hơn 1,56 triệu tỷ đồng trong quý 1/2025 lên khoảng 2 triệu tỷ đồng vào quý 4/2025. Mức tăng trưởng này tương đương gần 28% chỉ trong vòng một năm, vượt xa tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của nền kinh tế (19%). Trong đó, dư nợ tín dụng đối với các dự án đầu tư khu đô thị và nhà ở tăng từ 481.017 tỷ đồng lên 628.654 tỷ đồng; dư nợ vay đầu tư, kinh doanh bất động sản tăng từ 506.444 tỷ lên 673.424 tỷ đồng. Nhìn vào các nhà băng cụ thể, dư nợ bất động sản tại VPBank và Techcombank đều vượt ngưỡng 207.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng danh mục cho vay. Một số ngân hàng khác như SHB hay VIB thậm chí ghi nhận mức tăng trưởng cho vay bất động sản từ 60% đến hơn 270% so với đầu năm.
Mối tương quan giữa dư nợ bất động sản kỷ lục và lợi nhuận tỷ USD của Vinhomes, Vingroup, VPBank, Techcombank tạo ra một vòng lặp phụ thuộc chéo đầy rủi ro. Ngân hàng tài trợ vốn cho chủ đầu tư phát triển dự án và tài trợ cho người mua nhà; chủ đầu tư ghi nhận doanh thu và lợi nhuận; ngân hàng thu lãi suất từ cả hai đầu. Mô hình này vận hành trơn tru khi thị trường bất động sản đi lên. Tuy nhiên, sự tập trung vốn quá lớn vào một lớp tài sản có tính thanh khoản thấp và dễ biến động theo chu kỳ giá trị đất đai tiềm ẩn nguy cơ "bong bóng" tài sản. Theo TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng, sự tăng nhanh của tín dụng bất động sản, đặc biệt là cho vay chủ đầu tư, đòi hỏi ngành ngân hàng phải "phanh lại" để tránh lặp lại các rủi ro phát triển quá nóng trong quá khứ. Việc tỷ lệ Tín dụng / GDP của Việt Nam bị đẩy lên mức xấp xỉ 146% – cao nhất trong nhóm các quốc gia thu nhập trung bình thấp – là một lời cảnh báo nghiêm khắc về giới hạn an toàn của hệ thống đòn bẩy tài chính.
6.2. Nghịch lý biên lãi ròng (NIM) và áp lực thanh khoản kỳ hạn
Một khía cạnh phân tích chuyên sâu khác bộc lộ sự mong manh đằng sau những con số lợi nhuận tỷ USD của ngành ngân hàng là "nghịch lý NIM". Mặc dù lợi nhuận tuyệt đối tăng mạnh do quy mô tín dụng khổng lồ, nhưng biên lãi ròng (Net Interest Margin – NIM) của phần lớn hệ thống ngân hàng lại đang chịu áp lực thu hẹp nghiêm trọng và được đánh giá là đã chạm đáy trong lịch sử gần 10 năm qua.
Nguyên nhân của hiện tượng này bắt nguồn từ sự mất cân đối giữa huy động và cho vay. Tính đến cuối năm 2025, trong khi tăng trưởng tín dụng bứt phá lên 19%, tốc độ tăng trưởng huy động vốn (tiền gửi của dân cư và tổ chức) lại chỉ đạt mức khoảng 14% – 15%. Sự chênh lệch tốc độ này khiến nguồn vốn huy động không theo kịp nhu cầu giải ngân, tạo ra một lỗ hổng thanh khoản buộc các ngân hàng phải tìm kiếm nguồn vốn từ thị trường liên ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu. Nửa đầu năm 2025, lượng trái phiếu ngân hàng phát hành đạt 193.000 tỷ đồng, gấp đôi cùng kỳ. Sự căng thẳng thanh khoản lên đến đỉnh điểm vào giai đoạn cuối năm khi nhu cầu giải ngân tăng đột biến, đẩy lãi suất liên ngân hàng (đặc biệt là lãi suất qua đêm) có thời điểm vọt lên mức 5,55% đến 8,75%, buộc Ngân hàng Nhà nước phải can thiệp bơm tiền mạnh qua kênh OMO.
Chi phí vốn (Cost of Funds) bị đẩy lên cao do phải huy động lãi suất đắt đỏ hơn, trong khi áp lực chính sách buộc các ngân hàng phải duy trì hoặc giảm mặt bằng lãi suất cho vay để hỗ trợ nền kinh tế phục hồi. Đây là "bài toán đánh đổi" mà ngành ngân hàng phải chịu đựng, khiến NIM bị bào mòn. Hơn nữa, sự chênh lệch này còn làm lộ ra rủi ro mất cân đối kỳ hạn vô cùng nguy hiểm: cơ cấu nguồn vốn của các ngân hàng Việt Nam hiện có tới 80% là vốn huy động ngắn hạn, nhưng lại dùng quá nhiều (hơn 50%) để tài trợ cho các khoản vay trung và dài hạn (đặc biệt là bất động sản và hạ tầng). Bất kỳ một cú sốc rút vốn hoặc tắc nghẽn thanh khoản nào cũng có thể đe dọa sự an toàn của toàn bộ hệ thống.
6.3. Quả bom hẹn giờ nợ xấu và gánh nặng dự phòng
Lợi nhuận ngân hàng năm 2025 có sự đóng góp không nhỏ từ việc giảm chi phí dự phòng rủi ro tín dụng (tiêu biểu như trường hợp của VietinBank giảm 37% chi phí dự phòng). Tuy nhiên, các nhà phân tích đánh giá đây là một lợi thế không thể duy trì dài hạn. Bản chất của việc tăng trưởng tín dụng nóng 19% trong năm 2025 là các khoản nợ mới chưa có đủ thời gian (độ trễ) để bộc lộ rủi ro. Thông thường, rủi ro tín dụng sẽ phản ánh vào bảng cân đối kế toán sau 1 đến 2 năm giải ngân.
Bước sang năm 2026 và các năm tiếp theo, nếu nền kinh tế toàn cầu gặp khó khăn hoặc thị trường bất động sản không có khả năng thanh khoản để trả nợ gốc và lãi, tỷ lệ nợ xấu (NPL) sẽ phình to nhanh chóng. Đáng lo ngại hơn, bộ đệm dự phòng rủi ro (tỷ lệ bao phủ nợ xấu – LLR) của nhiều ngân hàng đã bị bào mòn đáng kể do đã tích cực sử dụng để xử lý nợ tồn đọng trong giai đoạn 2024-2025. Khi nợ xấu mới phát sinh, các ngân hàng sẽ buộc phải tăng cường trích lập dự phòng trở lại, "ăn mòn" trực tiếp vào phần lợi nhuận giữ lại. Do đó, lợi nhuận tỷ USD của năm 2025 chưa phản ánh đầy đủ vòng đời rủi ro của khối lượng tín dụng đã được bơm ra.
7. Triển vọng 2026 – 2030: Từ kỷ nguyên "Tiền rẻ" sang chiến lược "Tăng trưởng có chọn lọc"
Nhận thức được những rủi ro vĩ mô tiềm ẩn từ việc lạm dụng đòn bẩy tín dụng, định hướng điều hành kinh tế vĩ mô năm 2026 của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đánh dấu một sự chuyển trục chiến lược: Chấm dứt kỷ nguyên tăng trưởng dựa vào "tiền rẻ" để bước sang giai đoạn tái cân bằng, siết chặt kỷ luật tài chính và tập trung vào chất lượng tăng trưởng.
Mục tiêu vĩ mô năm 2026 được thiết lập ở mức cực kỳ tham vọng với kỳ vọng GDP tăng trưởng 10%. Tuy nhiên, nghịch lý có chủ ý nằm ở chỗ: thay vì tiếp tục nới lỏng để hỗ trợ GDP, Ngân hàng Nhà nước lại đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 thấp hơn hẳn, chỉ ở mức khoảng 15% (so với 19% của năm 2025). Sự lựa chọn này được các chuyên gia tài chính đánh giá là một bước điều chỉnh nhịp độ mang tính chủ động, tuân theo triết lý "khéo co thì ấm". Việc giảm tốc tín dụng không mang ý nghĩa thắt chặt cực đoan, mà là nỗ lực hướng tới sự cân bằng vĩ mô, phòng ngừa lạm phát (kỳ vọng quanh mức 3,5% – 4,5%) và bảo vệ tỷ giá trước sức ép tổng cầu nội địa tăng cao.
Đặc biệt, để kiểm soát bong bóng tài sản, cơ quan điều hành đã phát đi thông điệp cứng rắn: các tổ chức tín dụng phải kiểm soát chặt chẽ, không để tốc độ tăng trưởng tín dụng lĩnh vực bất động sản vượt quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của chính đơn vị đó trong năm 2025. Hạn mức tín dụng (room) sẽ được cấp một lần từ đầu năm nhưng chịu sự giám sát chất lượng theo từng quý. Sự can thiệp này báo hiệu một chu kỳ thanh lọc khốc liệt đối với thị trường bất động sản. Các dự án kém pháp lý, định giá ảo hoặc tính kết nối kém sẽ đối mặt với nguy cơ đóng băng thanh khoản, nhường chỗ cho các nhu cầu ở thực và các chủ đầu tư có nền tảng tài chính thực sự vững chắc như Vinhomes.
Đối với các thành viên của Câu lạc bộ lợi nhuận tỷ USD, năm 2026 sẽ là bài kiểm tra bản lĩnh quản trị chiến lược:
-
Khối Ngân hàng (Vietcombank, VietinBank, VPBank, Techcombank, MB): Với hạn mức tín dụng bị co hẹp xuống 15% và áp lực nợ xấu gia tăng, biên lợi nhuận (NIM) khó có thể tạo ra những cú sốc tích cực. Chìa khóa tăng trưởng lợi nhuận sẽ chuyển dịch từ việc "mở rộng quy mô dư nợ" sang "tối ưu hóa cấu trúc vốn". Các ngân hàng phải cạnh tranh khốc liệt để tăng tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) nhằm duy trì chi phí vốn rẻ. Nguồn thu ngoài lãi, đặc biệt là phí dịch vụ thanh toán, ngân hàng số và các dịch vụ phái sinh, sẽ trở thành phao cứu sinh bảo vệ lợi nhuận. Khả năng ứng dụng công nghệ, phân tích dữ liệu lớn để giảm tỷ lệ nợ xấu (NPL) xuống dưới 1,5% sẽ quyết định ai là người trụ lại ở đỉnh cao.
-
Khối Năng lượng và Công nghệ (PVN, Viettel): Nằm ngoài vòng xoáy phụ thuộc tín dụng bất động sản, hai tập đoàn này được kỳ vọng sẽ trở thành trụ cột tăng trưởng bền vững nhất của nền kinh tế. PVN cần đẩy nhanh tiến độ các dự án thượng nguồn chậm trễ (như mỏ Cá Voi Xanh) và thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển dịch năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo ngoài khơi để thay thế nguồn thu từ dầu mỏ đang suy giảm tự nhiên. Về phần Viettel, chiến lược tăng tốc 2026-2030 với định hướng trở thành tập đoàn công nghệ toàn cầu sẽ tập trung vào việc xuất khẩu công nghệ 5G, mở rộng hạ tầng Data Center, phát triển trí tuệ nhân tạo và tham gia sâu rộng vào các siêu dự án đô thị thông minh tại các địa phương trên cả nước.
-
Khối Bất động sản và Đa ngành (Vingroup, Vinhomes): Dù thị trường có thắt chặt tín dụng, Vinhomes vẫn có lợi thế tuyệt đối nhờ khối lượng doanh số chưa ghi nhận (backlog) khổng lồ và khả năng thực thi vượt trội tại 5 đại dự án mới. Thách thức lớn nhất đối với Vingroup là duy trì nhịp độ giải ngân cho các siêu dự án nghỉ dưỡng như Làng Vân (Đà Nẵng) trong bối cảnh chi phí vốn đắt đỏ, đòi hỏi tập đoàn phải khéo léo đa dạng hóa nguồn vốn qua thị trường quốc tế hoặc thu hút vốn FDI chiến lược.
8. Tổng kết
Việc Việt Nam sở hữu 11 doanh nghiệp có lợi nhuận trước thuế vượt ngưỡng 1 tỷ USD trong năm 2025 là một cột mốc lịch sử, phản chiếu sự trưởng thành vượt bậc về quy mô và năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế nội địa. Những khoản lợi nhuận khổng lồ này một phần đến từ năng lực quản trị xuất sắc, chiến lược tự chủ công nghệ (Viettel), khả năng tích hợp chuỗi giá trị (PVN) và năng lực thực thi dự án quy mô lớn (Vinhomes, Vingroup). Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng một phần rất lớn lợi nhuận, đặc biệt của khối 7 ngân hàng thương mại, được kiến tạo trên nền tảng của một chu kỳ tiền tệ nới lỏng kỷ lục, với mức tăng trưởng tín dụng lên tới 19% và sự phình to nhanh chóng của dòng vốn chảy vào khu vực bất động sản.
Bức tranh tài chính rực rỡ này tiềm ẩn những vết nứt cấu trúc sâu sắc về rủi ro thanh khoản, mất cân đối kỳ hạn và gánh nặng nợ xấu trong tương lai. Bước sang năm 2026 và định hướng đến 2030, khi kỷ nguyên "tiền rẻ" chính thức khép lại để nhường chỗ cho chiến lược tăng trưởng bền vững, dựa vào năng suất và đổi mới sáng tạo, "Câu lạc bộ tỷ USD" sẽ phải đối mặt với một chu kỳ thanh lọc khắt khe. Chỉ những tập đoàn có khả năng chuyển đổi số toàn diện, sở hữu nguồn lực tài chính vững chắc, giảm thiểu sự phụ thuộc vào đòn bẩy tín dụng và bắt nhịp được với xu hướng công nghệ toàn cầu mới có thể duy trì được vị thế dẫn dắt nền kinh tế Việt Nam vươn tới tầm vóc mới.
Nguồn trích dẫn
1. Kinh tế Việt Nam 2025: Đạt 8,02% và những bước tiến mới …, https://www.vietnamplus.vn/kinh-te-viet-nam-tu-be-phong-802-den-khat-vong-tang-truong-hai-con-so-post1089963.vnp 2. Thành tựu 40 năm đổi mới của Việt Nam, https://cuuchienbinh.vn/thanh-tuu-40-nam-doi-moi-cua-viet-nam-d41374.html 3. Ngân hàng Nhà nước năm: Thận trọng tín dụng, giữ ổn định vĩ mô …, https://taichinhdoanhnghiep.net.vn/ngan-hang-nha-nuoc-nam-than-trong-tin-dung-giu-on-dinh-vi-mo-trong-2026-d64527.html 4. Tăng trưởng tín dụng 2025 hơn 19% – Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh – bacninhtv, https://bacninhtv.vn/tin-tuc/4/191247/tang-truong-tin-dung-2025-hon-19 5. Tăng trưởng tín dụng 2025 dự kiến 19%, hệ số tín dụng trên GDP khoảng 146%, https://diendandoanhnghiep.vn/tang-truong-tin-dung-2025-du-kien-19-he-so-tin-dung-tren-gdp-khoang-146-10168295.html 6. Chính sách tiền tệ 2026: Kiên định ổn định vĩ mô, linh hoạt hỗ trợ tăng trưởng, https://www.hcmcpv.org.vn/tin-tuc/chinh-sach-tien-te-2026-kien-dinh-on-dinh-vi-mo-linh-hoat-ho-tro-tang-truong-1491942339 7. VietnamBiz – Kinh tế vĩ mô, https://data.vietnambiz.vn/macro-economic 8. Nắn dòng tiền vào kinh tế 2026 – Nhịp sống kinh doanh, https://nhipsongkinhdoanh.vn/nan-dong-tien-vao-kinh-te-2026-25873.htm 9. ‘Câu lạc bộ’ doanh nghiệp Việt lãi hàng tỷ USD – 24HMoney, https://24hmoney.vn/news/cau-lac-bo-doanh-nghiep-viet-lai-hang-ty-usd-c1a2742324.html 10. ‘Câu lạc bộ’ doanh nghiệp Việt lãi hàng tỷ USD – Netlife.vn, https://netlife.vn/cau-lac-bo-doanh-nghiep-viet-lai-hang-ty-usd-83079.html 11. Doanh nghiệp lãi tỷ USD năm 2025: Ngân hàng áp đảo, PVN giữ ngôi quán quân, https://www.nguoiduatin.vn/doanh-nghiep-lai-ty-usd-nam-2025-ngan-hang-ap-dao-pvn-giu-ngoi-quan-quan-204260221190508015.htm 12. Năm 2025, Petrovietnam lập kỷ lục mới về doanh thu – baodautu, https://baodautu.vn/nam-2025-petrovietnam-lap-ky-luc-moi-ve-doanh-thu-d472705.html 13. Một tập đoàn nhà nước thu kỷ lục hơn 1,1 triệu tỷ đồng năm nay – VietnamBiz, https://vietnambiz.vn/mot-tap-doan-nha-nuoc-thu-ky-luc-hon-11-trieu-ty-dong-nam-nay-20251230111255220.htm 14. Trụ cột tăng trưởng then chốt của tỉnh Quảng Ngãi – Công ty Cổ …, https://www.bsr.com.vn/en/web/bsr/-/tru-cot-tang-truong-then-chot-cua-tinh-quang-ngai 15. Quý I/2025, BSR nộp ngân sách 3.380 tỷ đồng – Truyền hình Quảng Ngãi, https://quangngaitv.vn/quy-i-2025-bsr-nop-ngan-sach-3-380-ty-dong-6501663.html 16. Cập nhật tình hình hoạt động Chuỗi dự án khí – điện Cá Voi Xanh (tháng 9/2023), https://kinhtemoitruong.vn/cap-nhat-tinh-hinh-hoat-dong-chuoi-du-an-khi-dien-ca-voi-xanh-thang-92023-80855.html 17. Năm 2023 sẽ hoàn thành Mỏ khí Cá Voi Xanh tại Quảng Nam – oilgas.vn, https://oilgas.vn/threads/nam-2023-se-hoan-thanh-mo-khi-ca-voi-xanh-tai-quang-nam.22016/ 18. Mỏ khí Cá Voi Xanh và chuỗi dự án khí – điện 10 tỷ USD tại Quảng Nam – Quảng Ngãi tiếp tục trì trệ khi Exxon Mobil không còn ‘mặn mà’ – CafeF, https://cafef.vn/mo-khi-ca-voi-xanh-va-chuoi-du-an-khi-dien-10-ty-usd-tai-quang-nam-quang-ngai-tiep-tuc-tri-tre-khi-exxon-mobil-khong-con-man-ma-1882408131540367.chn 19. ExxonMobil tiếp tục dự án mỏ Cá Voi Xanh ở Việt Nam, Trung Quốc không dọa được Mỹ, https://kevesko.vn/20211203/exxonmobil-tiep-tuc-du-an-mo-ca-voi-xanh-o-viet-nam-trung-quoc-khong-doa-duoc-my-12719902.html 20. Tập đoàn công nghệ ‘đẳng cấp quốc tế’ của Việt Nam kiếm được 220.000 tỷ năm 2025, https://nguoiquansat.vn/tap-doan-cong-nghe-dang-cap-quoc-te-cua-viet-nam-kiem-duoc-220-000-ty-nam-2025-265687.html 21. Đưa Việt Nam trở thành trung tâm nghiên cứu, phát triển công nghệ lớn của thế giới, https://mst.gov.vn/dua-viet-nam-tro-thanh-trung-tam-nghien-cuu-phat-trien-cong-nghe-lon-cua-the-gioi-197251104075548678.htm 22. Viettel Construction hoàn thành toàn diện kế hoạch 2025, https://vietnamnet.vn/viettel-construction-hoan-thanh-toan-dien-ke-hoach-2025-2485432.html 23. Viettel Construction khởi công 2 dự án giá trị lên đến 84 tỷ đồng, https://viettelconstruction.com.vn/tin-tong-cong-ty/viettel-construction-khoi-cong-2-du-an-nghi-duong-gia-tri-len-den-84-ty-dong/ 24. Ký kết thỏa thuận hợp tác chuyển đổi số giai đoạn 2025 – 2030 với …, https://baodanang.vn/ky-ket-thoa-thuan-hop-tac-chuyen-doi-so-giai-doan-2025-2030-voi-viettel-quang-nam-quyet-tam-thuc-day-chuyen-doi-so-manh-me-3148869.html 25. Viettel lãi 56.800 tỷ đồng năm 2025, đặt mục tiêu đến 2030 là trở thành tập đoàn công nghệ toàn cầu – CafeF, https://cafef.vn/viettel-lai-56800-ty-dong-nam-2025-dat-muc-tieuden-2030-la-tro-thanh-tap-doan-cong-nghe-toan-cau-188260109135338671.chn 26. Bao nhiêu doanh nghiệp bất động sản nhà ở cán đích lợi nhuận 2025?, https://vietstock.vn/2026/02/bao-nhieu-doanh-nghiep-bat-dong-san-nha-o-can-dich-loi-nhuan-2025-737-1402811.htm 27. Vinhomes ghi nhận lợi nhuận sau thuế 6 tháng đầu năm đạt 11.000 tỷ đồng, https://thoibaotaichinhvietnam.vn/vinhomes-ghi-nha-n-loi-nhuan-sau-thue-6-thang-dau-nam-dat-11000-ty-dong-180939.html 28. Vinhomes lãi kỷ lục 1,6 tỷ USD, doanh thu 7 tỷ USD và "núi tiền" 7,1 tỷ USD chưa ghi nhận, https://cafef.vn/vinhomes-lai-ky-luc-16-ty-usd-doanh-thu-7-ty-usd-va-nui-tien-71-ty-usd-chua-ghi-nhan-188260131073238056.chn 29. Vingroup (VIC) ghi nhận doanh thu năm 2025 đạt kỷ lục gần 333.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế hơn 11.000 tỷ đồng, gấp đôi năm trước – CafeF, https://cafef.vn/vingroup-vic-ghi-nhan-doanh-thu-nam-2025-dat-ky-luc-gan-333000-ty-dong-loi-nhuan-sau-thue-hon-11000-ty-dong-gap-doi-nam-truoc-188260130141011528.chn 30. Vingroup chính thức khởi công siêu dự án 44.000 tỷ đồng tại thành phố đáng sống nhất Việt Nam – DNSE, https://www.dnse.com.vn/senses/tin-tuc/vingroup-chinh-thuc-khoi-cong-sieu-du-an-44000-ty-ong-tai-thanh-pho-ang-song-nhat-viet-nam-35078463 31. VPBank nhắm 41.000 tỷ, MB đặt mục tiêu 39.500 tỷ trong năm 2026, https://thuonghieucongluan.com.vn/vpbank-nham-41-000-ty-mb-dat-muc-tieu-39-500-ty-trong-nam-2026-a305836.html 32. Chính sách tiền tệ năm 2026: Ưu tiên ổn định, nâng chất lượng tăng trưởng, https://mekongasean.vn/chinh-sach-tien-te-nam-2026-uu-tien-on-dinh-nang-chat-luong-tang-truong-51648.html 33. NIM dò đáy, áp lực lợi nhuận lộ diện đằng sau đà tăng tín dụng, https://thoibaotaichinhvietnam.vn/nim-do-day-ap-luc-loi-nhuan-lo-dien-dang-sau-da-tang-tin-dung-182936.html 34. Triển vọng lợi nhuận ngân hàng 2025: Thách thức kìm giữ chi phí vốn – Saigon Times, https://thesaigontimes.vn/trien-vong-loi-nhuan-ngan-hang-2025-thach-thuc-kim-giu-chi-phi-von/ 35. Tín dụng toàn hệ thống bứt phá mạnh 9,9% nửa đầu 2025, nợ xấu giảm về mức thấp nhất 3 năm | Thời báo Tài chính Việt Nam, https://thoibaotaichinhvietnam.vn/tin-dung-toan-he-thong-but-pha-manh-99-nua-dau-2025-no-xau-giam-ve-muc-thap-nhat-3-nam-183068.html 36. Tăng trưởng tín dụng có thể đạt 19% trong năm 2025 – Vietnam Finance, https://vietnamfinance.vn/tang-truong-tin-dung-co-the-dat-19-trong-nam-2025-d138021.html 37. Triển vọng lợi nhuận ngành ngân hàng: Động lực từ bất động sản và xử lý nợ xấu – Báo Mới, https://baomoi.com/trien-vong-loi-nhuan-nganh-ngan-hang-dong-luc-tu-bat-dong-san-va-xu-ly-no-xau-c53035361.epi 38. Tăng trưởng tín dụng 2026: Kìm tốc độ để "phòng ngừa sớm", https://24hmoney.vn/news/tang-truong-tin-dung-2026-kim-toc-do-de-phong-ngua-som-c30a2742559.html 39. Đầu tư vào đâu trong năm 2026 khi kỷ nguyên "tiền rẻ" khép lại?, https://www.24h.com.vn/kinh-doanh/dau-tu-vao-dau-trong-nam-2026-khi-ky-nguyen-tien-re-khep-lai-c161a1737676.html 40. Thị trường bất động sản 2026: Không còn “cơn sốt” ngắn hạn – CafeF, https://cafef.vn/thi-truong-bat-dong-san-2026-khong-con-con-sot-ngan-han-188260127103106533.chn 41. Lạm phát năm 2026 dự báo quanh 3,5%, vẫn trong tầm kiểm soát, https://thuonghieucongluan.com.vn/lam-phat-nam-2026-du-bao-quanh-3-5-van-trong-tam-kiem-soat-a305667.html 42. Dự báo triển vọng tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026, https://nhipsongkinhdoanh.vn/du-bao-trien-vong-tang-truong-kinh-te-viet-nam-nam-2026-25941.htm 43. Kinh tế 2026: “Khéo co thì ấm”, https://www.tinnhanhchungkhoan.vn/kinh-te-2026-kheo-co-thi-am-post385129.html
